على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3796

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نهيرة ( nahirat ) ا . ع . ماده شتر بسيار شير . نهيق ( nahiq ) م . ع . نهق نهيقا و نهاقا . ر . نهاق . نهيك ( nahik ) ا - ص . ع . مبالغه كنندهء در هر چيزى . و شجاع و دلير . و شتر قوى و تواناى حمله‌آور بر مردم . و تيغ بران درگذرندهء در ضريبه . و نيكوخوى . و شير بيشه . و نام مردى . نهيك ( nahik ) و ( nohayk ) ا . ع . يك نوع جانورى شبيه بكيك كه نيش وى بنيش زنبور ماند و آن را حرقوص نيز گويند . نهيك ( noh - yak ) ا . پ . يك جزء از نه جزء چيزى و تسع . نهيم ( nahim ) ا - ص . ع . نيك آزمند خوردن و حريص بر خوردن و گرسنه چشم كه سير نشود . و آوازى و توعدى و زجرى . و بانك شير و فيل . نهيم ( nahim ) م . ع . نهم نهما و نهيما . ر . نهم . نهيو ( nahiv ) ا . پ . ترس و خوف و بيم و نهيب . نى ( nay ) ا . پ . گياهى آبى و داراى ساقهء ميان كاواك و راست كه بتازى قصب گويند . و ناى و مزمار . و حلقوم . و قلم و كلك . و هر لوله مانندى كه ميان كاواك باشد . و نىشكر . ر . نيشكر . و نى غليان : آن جزء از غليان كه يك سر آن را بميانه و يا به خود غليان نصب كرده و سر ديگر آن را در دهان گذاشته مىكشند . و نى نهاوندى : گياهى دوايى و سياه رنك و تلخ . و نى هندى : خيزران . نى ( nay ) و ( ney ) پ . ياى مجهول - كلمهء نفى . نى ( nayy ) ا . ع . پيه . نى ( nayy ) م . ع . نوت الناقة نيا و نواية ( nav yatan ) و ( nev yatan ) ( از باب ضرب ) : فربه گرديد آن ماده شتر . نى ( niyy ) ا . ع . فربهى . نى ( niyy ) ص . ع . گوشت نيم پخته . نئ ( nay ' ) م . ع . ناء اللحم نيأ ( از باب ضرب و سمع ) : نيم‌پخته شد گوشت . و ناء فلان : دور شد فلان ، لغة فى ناى . نئ ( ni ' ) ص . ع . لحم نئ : گوشت نيم‌پخته . نيا ( ney ) ا . پ . جد و پدر پدر و پدر مادر . و خالو و برادر مادر . ج : نياگان . و برادر بزرگتر . و نيام و غلاف . و قدر و عظمت . و توانايى . نياب ( niy b ) ا . پ . نيام و غلاف . و آوند و ظرف . نيابة ( ney bat ) ا . ع . بار و پاس و نوبت . يق : جاءت نيابتك . نيابة ( ney bat ) م . ع . ناب نوبا و منابا و نيابة . ر . نوب . نيابة ( ney batan ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - بجاى ديگرى و بعوض از ديگرى و وكالة ضد اصالة . و على العجاله و عجالة . نيابت ( ney bat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وكالت و خلافت و جانشينى و برقرارى در جاى كسى و بعوض از كسى . نيابت‌دار ( ney bat - d r ) ا . پ . گماشته و وكيل و نايب و قايم مقام . نيابت‌گر ( ney bat - gar ) ا . پ . خليفه و جانشين و وكيل . نيابه ( nay be ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بار و نوبت . نيات ( niyy t ) ع . ج . نية . نياح ( ney h ) و نياحة ( ney hat ) م . ع . ناح نوحا و نياحا و نياحة . ر . نوح . نيار ( ney r ) ع . ج . نار . نيارست ( nay rast ) پ . ح م . نيارستن يعنى نتوان آرست . نيارستن ( ney rastan ) ف ل . پ . نتوانستن و ممكن نشدن و از دست برنيامدن . و آراسته نكردن . نيارى ( nay ri ) ا . پ . معشوقى كه شخص در عشق وى بسيار گرفتار باشد . نياز ( niy z ) ا . پ . حاجت و احتياج و بىنوايى و گدايى و تنگدستى . و درخواست و استدعا و التماس و نماز . و ميل و خواهش و شره و حرص بطعام و آز و حرص . و قحط و غلا . و دوستى و محبت . و انعام و عطيه و تحفه و هر چيز تحفه . و محتاج و حاجتمند و آرزومند و درخواست‌كننده . و درست و بىعيب . و درشت و ناهموار . و نياز كردن : درخواست كردن و التماس نمودن . و نياز گذاشتن : عطا كردن و دادن و بخشيدن . و بىنياز : بىاحتياج و بىمعين و خشنود و خرسند . نيازارم ( nay z ram ) پ . كلمهء فعل يعنى آزرده نشوم و به خود آزار ندهم . نيازآميز ( ni z - miz ) ص . پ . ياى دويم مجهول - دادخواه و درخواست‌كننده و التماس نماينده . نيازك ( nay zak ) ع . ج . نيزك . نيازگار ( niy z - g r ) ا . پ . دادخواه و درخواست‌كننده . نيازمند ( niy z - mand ) ص . پ . محتاج و حاجتمند و بىنوا . و نيازمند شدن : محتاج شدن و احتياج بهم رسانيدن و استدعا نمودن و درخواست كردن و التماس نمودن . نيازمندى ( niy z - mandi ) ا . پ . احتياج و بىنوايى و تهىدستى .